'Je moet landschap wel zèlf ontdekken’
Persbericht 22-09-2011
Ga mee op een inspirerende ontdekkingstocht in Nationaal Landschap Winterswijk
Het landschap van Winterswijk moet je ervaren door er te zijn. Maar je begint door er eerst over te lezen, vinden Bernhard Harfsterkamp en Jan Stronks.
Door Sjoerd van der Werf / foto Theo Kock
Dagblad de Gelderlander / Tubantia
De keizersmantel is in Nederland verdwenen, maar dit jaar werd deze vlinder gezien rond de steengroeve. Daar leeft en broedt de oehoe en dichtbij werd, voor het eerst, de grote bosmuis ontdekt. In een kleigat elders zijn dit jaar sporen van een visotter gezien. Met de dassen die bijna vijftien jaar geleden in Ratum zijn uitgezet gaat het goed en er worden door vogelaars steeds meer broedende ijsvogels geteld.
Deze constateringen zijn afkomstig uit ‘Beleef de natuur in Winterswijk’. Dit boek van de Winterswijkse natuurvorsers Jan Stronks en Bernhard Harfsterkamp is vooral bedoeld om de kwaliteiten van het Winterswijkse landschap uit te leggen. De eerste doet dat vooral als fotograaf, de tweede als schrijver. Samen hebben ze een schat aan kennis over de Winterswijkse natuur verwerkt.
Aan materiaal geen gebrek. Al in 1860 leverde een excursie naar het Winterswijkse landschap een verslag op. In de twintigste eeuw volgden Meester Meinen en Jac. P. Thijsse. Aan het eind van die eeuw zorgde het Waardevol Cultuur Landschap voor rapporten, wetenschappelijk waardevol. „Ook wel leesbaar”, vindt Bernhard Harfsterkamp. „Maar technisch, niet echt voor een groot publiek. Daarom hebben we nu een populaire uitgave gemaakt.”
Foto: Bernhard Harfsterkamp (links) en Jan Stronks:
„Mensen zien het landschap als bomen en bosjes.”
(Foto: Rody Schröder)
Het boek zelf is niet geschikt om mee de natuur in te nemen. Harfsterkamp en Stronks leggen wel de link met bestaande wandelingen, zoals Rondom Willink. „Maar in het Stemerdinkbos en Tenkinkbos zijn geen routes uitgezet, daar moet je zelf je weg zoeken.”Dat heeft ook hun voorkeur. „Je moet het landschap wel zèlf ontdekken. De lezers krijgen suggesties, daar kunnen ze mee vooruit.”
Er wordt veel uitgelegd, verduidelijkt en toegelicht. Stronks: „Mensen zien het landschap vooral als bomen en bosjes. We willen laten zien dat er veel meer is. We leggen relaties: waarom zitten bepaalde planten of dieren daar? Wat kun je doen om het beter in te richten?”
Tussen de regels klinkt er kritiek op aantasting van het waardevolle landschap. Jan Stronks: „We zijn niet zwartgallig, maar de lezer krijgt wel door dat er juist in het boerenland veel verdwenen is. We hebben zorg over de natuurwaarde in dat agrarische landschap. Maar het is niet alleen kommer en kwel. Er zijn genoeg voorbeelden te geven waar het goed gaat.”
Het boek is niet alleen bestemd voor de eigen inwoners. De natuurwaarde van Winterswijk is in heel Nederland bekend. Dat was in het begin van de 20ste eeuw al zo, nu nog steeds. Stronks: „In Winterswijk komen veel verschillende natuurvormen naast elkaar voor, de afwisseling is groot.” Harfsterkamp: „Je hebt hoogvenen en beken naast elkaar.” Stronks: „Het kleinschalige boerenland. De geologische ondergrond.” Harfsterkamp: „ De bodem is bepalend voor de natuurwaarde: als die minder gevarieerd was had je andere plantengroei gehad, dan was het minder interessant geweest.”
Stronks en Harfsterkamp juichen niet alleen. „ Als je door Winterswijk fietst ziet het er goed uit. Van bovenaf zie je dat er steeds meer gebiedjes geïsoleerd liggen. Dat komt door het verdwijnen van houtwallen, de verarming van wegbermen en slootkanten en het feit dat er minder ruimte is voor de natuur in de landbouwpercelen.”
‘Beleef de Natuur in Winterswijk’, presentatie 6 oktober. Daarna te koop: € 19,95, na 1 december €24,95. Uitgeverij Roodbont, ISBN 978.90.8740.093.4.
> Lees ook: Beleef de natuur in Winterswijk (10-09-2011)
